Tin Học KHMT
Ôn tập Tin học THPT › Tin học 12 - Khoa học máy tính › Bài 20
Tin học 12 - Khoa học máy tính

Bài 20. Hướng nghiệp trong ngành công nghệ thông tin

Học xong phần Tin học ở phổ thông, phía trước có rất nhiều hướng đi khác nhau trong ngành công nghệ thông tin. Bài học này giúp bạn hình dung bức tranh chung của ngành, các nhóm nghề phổ biến, những kĩ năng cần chuẩn bị và một lộ trình gợi ý để từng bước tiến vào ngành này.

Chủ đề E · Ứng dụng tin học & Thiết kế web - đọc khoảng 12 phút · 22 câu luyện tập trong ứng dụng

Tương ứng sách giáo khoa
  • Cánh DiềuTin học 12 (Khoa học máy tính) - Chủ đề G · Bài 1. Giới thiệu nhóm nghề Dịch vụ và Quản trị trong ngành Công nghệ thông tintr. 92
  • Cánh DiềuTin học 12 (Tin học ứng dụng) - Chủ đề G · Bài 1. Giới thiệu nhóm nghề Dịch vụ và Quản trị trong ngành Công nghệ thông tintr. 92
  • Chân trời sáng tạoTin học 12 (Khoa học máy tính) - Bài G1. Nhóm nghề dịch vụ thuộc ngành Công nghệ thông tintr. 179
  • Chân trời sáng tạoTin học 12 (Tin học ứng dụng) - Bài G1. Nhóm nghề dịch vụ thuộc ngành Công nghệ thông tintr. 176
  • Cánh DiềuTin học 12 (Khoa học máy tính) - Chủ đề G · Bài 2. Một số nghề khác trong ngành Công nghệ thông tin và một số nghề ứng dụng công nghệ thông tintr. 98
  • Cánh DiềuTin học 12 (Tin học ứng dụng) - Chủ đề G · Bài 2. Một số nghề khác trong ngành Công nghệ thông tin và một số nghề ứng dụng công nghệ thông tintr. 98
Xem thêm 12 quyển
  • Chân trời sáng tạoTin học 12 (Khoa học máy tính) - Bài G2. Nhóm nghề quản trị thuộc ngành Công nghệ thông tintr. 183
  • Chân trời sáng tạoTin học 12 (Tin học ứng dụng) - Bài G2. Nhóm nghề quản trị thuộc ngành Công nghệ thông tintr. 180
  • Cánh DiềuTin học 12 (Khoa học máy tính) - Chủ đề G · Bài 3. Dự án nhỏ: Tìm hiểu thông tin tuyển sinh và hướng nghiệp về lĩnh vực đào tạo “Máy tính và Công nghệ thông tin” ở Việt Namtr. 104
  • Cánh DiềuTin học 12 (Tin học ứng dụng) - Chủ đề G · Bài 3. Dự án nhỏ: Tìm hiểu thông tin tuyển sinh và hướng nghiệp về lĩnh vực đào tạo “Máy tính và Công nghệ thông tin” ở Việt Namtr. 104
  • Chân trời sáng tạoTin học 12 (Khoa học máy tính) - Bài G3. Một số nghề ứng dụng tin học và một số ngành thuộc lĩnh vực Công nghệ thông tintr. 189
  • Chân trời sáng tạoTin học 12 (Tin học ứng dụng) - Bài G3. Một số nghề ứng dụng tin học và một số ngành thuộc lĩnh vực Công nghệ thông tintr. 186
  • Kết nối tri thứcTin học 12 (Khoa học máy tính) - Bài 19. Dịch vụ sửa chữa và bảo trì máy tínhtr. 106–109
  • Kết nối tri thứcTin học 12 (Tin học ứng dụng) - Bài 19. Dịch vụ sửa chữa và bảo trì máy tínhtr. 106
  • Kết nối tri thứcTin học 12 (Khoa học máy tính) - Bài 20. Nhóm nghề quản trị thuộc ngành Công nghệ thông tintr. 110–112
  • Kết nối tri thứcTin học 12 (Tin học ứng dụng) - Bài 20. Nhóm nghề quản trị thuộc ngành Công nghệ thông tintr. 110
  • Kết nối tri thứcTin học 12 (Khoa học máy tính) - Bài 21. Hội thảo hướng nghiệptr. 113–117
  • Kết nối tri thứcTin học 12 (Tin học ứng dụng) - Bài 21. Hội thảo hướng nghiệptr. 113
Xem bảng đối chiếu cả bộ →

Bắt đầu bằng một hình dung

Hãy hình dung nền tảng tin học mà bạn học ở phổ thông giống như một quảng trường trung tâm, nơi có rất nhiều con đường toả ra các hướng khác nhau. Một con đường dẫn tới nơi người ta xây dựng phần mềm, trang web, ứng dụng di động. Một con đường khác dẫn tới nơi người ta khai thác những kho dữ liệu khổng lồ để tìm ra quy luật ẩn bên trong. Có con đường dẫn tới nơi người ta huấn luyện máy tính ‘học’ để tự đưa ra dự đoán, và có con đường dẫn tới nơi người ta ngày đêm canh giữ hệ thống trước những cuộc tấn công mạng.

Tất cả những con đường đó đều xuất phát từ cùng một quảng trường - những kiến thức nền tảng về máy tính, dữ liệu và thuật toán mà bạn đã và đang học. Vấn đề không phải là con đường nào ‘tốt nhất’, vì mỗi con đường phù hợp với một kiểu người khác nhau. Muốn chọn đúng đường cho mình, trước tiên bạn cần biết tấm bản đồ đó có những đường nào.

Nội dung bài học

  1. Một ngành đang lớn nhanh từng ngày
  2. Các nhóm nghề nổi bật trong công nghệ thông tin
  3. Kĩ năng cần chuẩn bị cho tương lai
  4. Lộ trình định hướng nghề nghiệp

Tóm tắt lý thuyết cần nhớ

  • Ngành công nghệ thông tin rất rộng và đang phát triển mạnh, hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống chứ không chỉ dừng ở việc viết phần mềm.
  • Có nhiều nhóm nghề khác nhau trong ngành, tiêu biểu là phát triển phần mềm/web/ứng dụng, khoa học và phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo/học máy, an ninh mạngquản trị hệ thống/đám mây.
  • Bên cạnh kiến thức chuyên môn, các kĩ năng như tư duy giải quyết vấn đề, tự học suốt đời, ngoại ngữ, làm việc nhóm và đạo đức nghề nghiệp đều rất cần thiết cho tương lai.
  • Lộ trình định hướng nghề nghiệp gợi ý gồm bốn bước: chọn hướng theo sở thích/thế mạnh, học tiếp lên cao hơn, làm dự án thực tế và lấy chứng chỉ chuyên môn.

Thuật ngữ tiếng Anh trong bài

Tiếng AnhĐọc làNghĩa
driverđrai-vơtrình điều khiển
Phần mềm nhỏ giúp máy tính nhận ra và dùng được thiết bị như máy in, chuột.
RAMrambộ nhớ tạm
Giống mặt bàn làm việc: máy bày dữ liệu ra đây cho nhanh tay.
virusVAI-rớtvirus máy tính
Chương trình xấu tự lây từ máy này sang máy khác và phá hỏng dữ liệu - giống con vi trùng gây bệnh.
firewallFAI-wôntường lửa
Phần mềm hoặc thiết bị canh giữa máy và Internet, chặn kẻ xấu hoặc dữ liệu nguy hiểm đi vào - giống bức tường bảo vệ ngôi nhà.
DoSđi-âu-éttấn công từ chối dịch vụ
Kiểu tấn công gửi cực nhiều yêu cầu tới một web cùng lúc làm nó quá tải và sập - giống quá nhiều người chen cùng lúc qua một cửa nhỏ.
routerRAU-tơbộ định tuyến
Thiết bị nối mạng nhà em với Internet, biết đường đưa thông tin đi đúng chỗ - giống bưu điện chuyển thư đi xa.

Câu hỏi trắc nghiệm có đáp án

Mấy câu mẫu để bạn tự kiểm tra ngay. Trong ứng dụng, bài này có đủ 22 câu, chấm điểm tự động và giải thích từng câu sai.

Câu 1 · Nhận biết
Theo bài học, vì sao nhu cầu tuyển dụng nhân lực công nghệ thông tin luôn ở mức cao và có xu hướng tiếp tục tăng?
  1. Vì công nghệ hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống, từ y tế, ngân hàng đến nông nghiệp
  2. Vì chỉ riêng ngành công nghệ thông tin mới cần dùng đến máy tính
  3. Vì mỗi công ty đều bị quy định phải có ít nhất một kĩ sư phần mềm
  4. Vì ngành công nghệ thông tin không đòi hỏi đào tạo chuyên môn, ai cũng có thể làm ngay
Đáp án: A - Bài học nêu rõ công nghệ len lỏi vào hầu hết các lĩnh vực đời sống (y tế, ngân hàng, nông nghiệp...) nên nhu cầu nhân lực luôn cao; ba phương án còn lại không được nhắc đến trong bài và không phản ánh đúng thực tế.
Câu 2 · Nhận biết
Nhóm nghề nào trong ngành công nghệ thông tin chuyên bảo vệ hệ thống và dữ liệu khỏi các cuộc tấn công, rò rỉ thông tin?
  1. Phát triển phần mềm/web
  2. An ninh mạng
  3. Quản trị hệ thống/đám mây
  4. Khoa học và phân tích dữ liệu
Đáp án: B - An ninh mạng là nhóm nghề tập trung bảo vệ hệ thống, dữ liệu và người dùng khỏi tấn công, rò rỉ thông tin. Phát triển phần mềm thiên về xây dựng chương trình, quản trị hệ thống/đám mây thiên về vận hành hạ tầng, còn khoa học dữ liệu thiên về phân tích số liệu.
Câu 3 · Thông hiểu
Một tổ chức muốn xây dựng một hệ thống có khả năng tự nhận diện email rác dựa trên việc phân tích hàng nghìn email mẫu trước đó, rồi tự rút ra quy luật để nhận diện email mới. Công việc này gần với nhóm nghề nào nhất?
  1. Quản trị hệ thống/đám mây
  2. Phát triển phần mềm/web
  3. Trí tuệ nhân tạo và học máy
  4. An ninh mạng
Đáp án: C - Một hệ thống ‘học’ từ dữ liệu mẫu để tự rút ra quy luật và đưa ra dự đoán trên dữ liệu mới chính là đặc trưng của trí tuệ nhân tạo và học máy, dù kết quả ứng dụng (lọc email rác) có liên quan đến an ninh.
Câu Đúng/Sai (Phần II) · Thông hiểu
Xét các phát biểu về các nhóm nghề trong ngành công nghệ thông tin:
  • a)Nhóm khoa học và phân tích dữ liệu tập trung vào việc thu thập, xử lí và tìm quy luật ẩn trong những khối dữ liệu lớn, giúp tổ chức ra quyết định dựa trên số liệu.Đúng
  • b)Điểm khác biệt của nhóm trí tuệ nhân tạo và học máy là xây dựng những hệ thống có khả năng ‘học’ từ dữ liệu để tự đưa ra dự đoán, gợi ý.Đúng
  • c)Người làm ở nhóm phát triển phần mềm, web và ứng dụng chỉ được phép sử dụng duy nhất một ngôn ngữ lập trình là Python.Sai
  • d)Trong một dự án công nghệ thực tế, thông thường chỉ cần một nhóm nghề duy nhất đảm nhận trọn vẹn mọi phần việc từ đầu đến cuối.Sai
Vì sao:
  • (a) Đúng - đây đúng là công việc đặc trưng của nhóm khoa học và phân tích dữ liệu: khai thác dữ liệu lớn để hỗ trợ ra quyết định dựa trên số liệu thay vì phỏng đoán.
  • (b) Đúng - nét riêng của nhóm trí tuệ nhân tạo và học máy chính là tạo ra hệ thống ‘học’ từ dữ liệu để tự dự đoán, gợi ý.
  • (c) Sai - nhóm này thường dùng nhiều ngôn ngữ khác nhau như Python, Java, JavaScript, không giới hạn ở một ngôn ngữ duy nhất.
  • (d) Sai - một dự án thực tế hiếm khi chỉ cần một nhóm nghề; các nhóm thường phải phối hợp chặt chẽ với nhau để cùng giải quyết vấn đề.

Học trọn bài này trong ứng dụng

Bài giảng đầy đủ, 22 câu luyện tập chấm tự động, thi thử đúng cấu trúc đề tốt nghiệp (24 trắc nghiệm + 4 Đúng/Sai), bài thực hành máy tự chấm và gia sư AI giải thích chỗ sai.

Mở bài 20 trong ứng dụng

Phần học miễn phí, không cần tạo tài khoản.