Bài 20. Biến và kiểu dữ liệu
Bài này giới thiệu khái niệm biến - cách đặt tên và lưu một giá trị để dùng lại trong chương trình - cùng bốn kiểu dữ liệu cơ bản mà hầu như chương trình Python nào cũng cần đến.
- Cánh DiềuTin học 10 - Chủ đề F · Bài 2. Biến, phép gán và biểu thức số họctr. 55
- Kết nối tri thứcTin học 10 - Bài 17. Biến và lệnh gántr. 91–96
Bắt đầu bằng một hình dung
Hãy hình dung bạn đang đứng trong một kho lưu trữ nhỏ, nơi có rất nhiều hộp xếp gọn trên giá. Mỗi hộp đều được dán một nhãn ghi tên rõ ràng ở mặt ngoài; bên trong mỗi hộp chứa một thứ nào đó - có thể là một cuốn sổ, một số tiền, hay một tấm thẻ. Khi cần lấy một thứ ra dùng, bạn không phải nhớ hết hình dạng và vị trí của từng món đồ; bạn chỉ cần nhớ cái tên đã dán trên hộp, tìm đúng hộp mang tên đó là lấy được thứ cần dùng. Nếu thứ bên trong hộp thay đổi - chẳng hạn số tiền tăng lên - nhãn dán trên hộp vẫn giữ nguyên, chỉ có thứ bên trong là được thay mới.
Trong một chương trình máy tính, ta cũng cần một cách tương tự để giữ lại các giá trị trong lúc chương trình đang chạy: một cái tên gắn với một chỗ chứa, để sau này gọi lại tên đó là lấy ra đúng giá trị đã lưu. Cách làm đó gọi là dùng biến.
Nội dung bài học
- Biến là gì?
- Kiểu dữ liệu cơ bản và hàm type()
Tóm tắt lý thuyết cần nhớ
- Biến là một cái tên dùng để lưu một giá trị, giúp gọi lại giá trị đó nhiều lần mà không cần gõ lại; gán giá trị bằng dấu
=. - Python có bốn kiểu dữ liệu cơ bản:
int(số nguyên),float(số thực),str(chuỗi),bool(logic - chỉTrue/False). - Hàm
type()cho biết kiểu dữ liệu của một biến; một biến có thể được gán lại giá trị mới, kể cả khác kiểu, vào bất cứ lúc nào. - Tên biến cần gợi nhớ đến ý nghĩa, không chứa dấu cách, không bắt đầu bằng chữ số, và Python phân biệt chữ hoa/chữ thường trong tên biến.
Thuật ngữ tiếng Anh trong bài
| Tiếng Anh | Đọc là | Nghĩa |
|---|---|---|
| variable | VE-ri-ơ-bồ | biến Một cái hộp có tên, dùng để chứa một giá trị. |
| syntax | SIN-tăx | cú pháp Luật viết đúng của ngôn ngữ lập trình, giống ngữ pháp viết câu. |
| comment | CÒM-men-tờ | chú thích Dòng chữ em viết thêm để giải thích code, máy bỏ qua không chạy - giống ghi chú nhỏ bên lề vở để nhắc mình. |
| Python | PAI-thần | ngôn ngữ lập trình Python Một ngôn ngữ lập trình dễ học, đặt theo tên loài trăn. |
Câu hỏi trắc nghiệm có đáp án
Mấy câu mẫu để bạn tự kiểm tra ngay. Trong ứng dụng, bài này có đủ 23 câu, chấm điểm tự động và giải thích từng câu sai.
- Vẽ hình lên màn hình máy tính theo các toạ độ đã cho trước
- Kết nối máy tính với mạng Internet để tải dữ liệu về máy
- Lưu một giá trị và gắn cho nó một cái tên để dùng lại về sau
- In toàn bộ chương trình ra máy in để dò tìm lỗi sai trong mã
tuoi trong Python?tuoi = 15tuoi == 1515 = tuoituoi : 15
=, rồi đến giá trị, tức tuoi = 15. Dấu == dùng để so sánh bằng chứ không phải để gán; viết 15 = tuoi hay dùng dấu : đều sai cú pháp gán giá trị của Python.diem = 8.5 thuộc kiểu dữ liệu nào?intstrboolfloat
float (số thực). Nếu giá trị không có phần thập phân, ví dụ chỉ là 8, thì mới thuộc kiểu int.- a)Trong Python, dấu
=dùng để gán giá trị, không phải để so sánh bằng.Đúng - b)Tên biến được phép bắt đầu bằng một chữ số, ví dụ
1diemlà tên hợp lệ.Sai - c)Một biến đã được gán giá trị vẫn có thể gán lại giá trị khác ở dòng lệnh sau.Đúng
- d)Python không phân biệt chữ hoa và chữ thường trong tên biến, nên
Tuoivàtuoilà cùng một biến.Sai
- (a) Đúng - dấu
=trong Python dùng để gán giá trị cho biến, khác với phép so sánh bằng vốn dùng dấu==. - (b) Sai - tên biến không được bắt đầu bằng chữ số;
1diemlà tên không hợp lệ, trong khidiem1mới hợp lệ. - (c) Đúng - biến có thể được gán lại giá trị mới bất cứ lúc nào trong chương trình, giá trị mới sẽ thay thế giá trị cũ.
- (d) Sai - Python phân biệt chữ hoa và chữ thường, nên
Tuoivàtuoilà hai biến khác nhau, không liên quan đến nhau.
Thử ngay: minh hoạ từng bước
Bấm từng bước để tự xem cơ chế hoạt động, hoặc bấm “Tự chạy” cho nó tiến mỗi giây một lần. Đổi được dữ liệu đầu vào - không cần đăng nhập.
Học trọn bài này trong ứng dụng
Bài giảng đầy đủ, 23 câu luyện tập chấm tự động, thi thử đúng cấu trúc đề tốt nghiệp (24 trắc nghiệm + 4 Đúng/Sai), bài thực hành máy tự chấm và gia sư AI giải thích chỗ sai.
Phần học miễn phí, không cần tạo tài khoản.
Bài liên quan - Lập trình, Thuật toán & CTDL (KHMT)
Cùng mạch kiến thức với bài này, học nối tiếp cho chắc phần lí thuyết.