Tin Học KHMT
Ôn tập Tin học THPT › Tin học 10 › Bài 17
Tin học 10

Bài 17. Nắn nét, ghép hình và chọn định dạng cho bản vẽ vector

Vẽ xong một hình vector mới chỉ là nửa chặng đường. Bài này bàn về nửa còn lại: nắn hình bằng điểm neo, ghép nhiều hình thành một biểu tượng, xử lí dòng chữ, và xuất bản sản phẩm ra đúng loại tệp cho từng mục đích sử dụng.

Chủ đề E · Ứng dụng tin học & Thiết kế web - đọc khoảng 11 phút · 23 câu luyện tập trong ứng dụng

Tương ứng sách giáo khoa
  • Cánh DiềuTin học 10 - Chủ đề E(ICT) · Bài 3. Tách ảnh và thiết kế đồ hoạ với kênh alphatr. 163
  • Cánh DiềuTin học 10 - Chủ đề E(ICT) · Bài 4. Thực hành tổng hợptr. 168
  • Kết nối tri thứcTin học 10 - Bài 14. Làm việc với đối tượng đường và văn bảntr. 75–81
  • Kết nối tri thứcTin học 10 - Bài 15. Hoàn thiện hình ảnh đồ hoạtr. 82–85
Xem bảng đối chiếu cả bộ →

Bắt đầu bằng một hình dung

Cuối tháng, Câu lạc bộ Sách của trường tổ chức phiên chợ đổi sách cũ ở sân trường. Hân nhận việc vẽ tấm biểu trưng cho câu lạc bộ: một cuốn sách mở ra, phía trên có con thuyền giấy nhỏ, vòng quanh là dòng chữ “Đọc để đi xa”. Hân ngồi vẽ suốt hai buổi tối, ghép từ mấy hình có sẵn, rồi hí hửng gửi tệp cho bạn phụ trách đem đi in.

Hôm sau, kết quả trả về khiến cả nhóm tiu nghỉu. Dòng chữ vòng quanh cuốn sách, trên máy của tiệm in, hiện ra bằng một kiểu chữ khác hẳn, cứng đơ và lệch hết chỗ. Tấm biểu trưng in lên áo thì nhoè, nhìn kỹ thấy đường viền lởm chởm như răng cưa. Còn con thuyền giấy - thứ Hân ưng ý nhất - lại bị xê dịch sang một bên, vì lúc kéo hình nền Hân đã vô tình kéo luôn cả nó mà không biết.

Thầy phụ trách xem xong chỉ cười: “Hình em vẽ đẹp rồi, chỉ là em chưa làm mấy bước cuối cùng thôi.” Hoá ra giữa “vẽ xong” và “giao được cho người khác dùng” còn cả một chặng nữa: nắn lại từng nét cho vừa ý, ghép các mảnh rời thành một khối gọn gàng, xử lí dòng chữ sao cho ai mở ra cũng thấy giống nhau, cố định lại những phần đã ưng, và cuối cùng là lưu ra đúng loại tệp phù hợp với nơi sẽ dùng.

Bài học này nói về đúng chặng cuối ấy - chặng quyết định một bản vẽ đẹp trên màn hình có trở thành một sản phẩm dùng được ngoài đời hay không.

Nội dung bài học

  1. 1) Điểm neo và tay nắm điều khiển - bộ khung ẩn sau mỗi nét vẽ
  2. 2) Chuyển hình thành đường và ba phép ghép hình: hợp, giao, trừ
  3. 3) Chữ chạy theo đường cong và cách giữ nguyên hình dáng chữ
  4. 4) Hoàn thiện rồi xuất bản: giữ tệp nguồn, chọn đúng định dạng

Tóm tắt lý thuyết cần nhớ

  • Mỗi đường vector được xác định bởi các điểm neotay nắm điều khiển; thêm, xoá, di chuyển điểm neo là cách nắn hình, và muốn nắn tự do một hình có sẵn thì phải chuyển hình thành đường trước.
  • Ba phép ghép hình hợp (gộp làm một), giao (giữ phần chung) và trừ (khoét phần chồng lấn) cho phép dựng biểu tượng phức tạp từ vài hình đơn giản.
  • Văn bản có thể chạy theo một đường cong; chuyển văn bản thành đường giúp chữ giữ nguyên hình dáng trên máy không cài phông đó, đổi lại không sửa được nội dung chữ nữa.
  • Luôn giữ tệp nguồn còn sửa được, rồi chọn định dạng xuất bản theo mục đích: SVG cho web và hình cần phóng to, PNG khi cần nền trong suốt, JPG cho ảnh nhiều màu, PDF để in - và phải đặt đủ độ phân giải khi xuất ra ảnh điểm.

Thuật ngữ tiếng Anh trong bài

Tiếng AnhĐọc làNghĩa
InkscapeINH-kétphần mềm vẽ ảnh vector
Phần mềm miễn phí để vẽ hình bằng đường nét toán học, nên phóng to hình vẽ vẫn nét căng, không mờ.
vectorVÉC-tơảnh vector
Ảnh vẽ bằng công thức đường nét và hình học, nên phóng to bao nhiêu vẫn mượt, không bị vỡ như ảnh bitmap.
PNGpi-en-chiđịnh dạng ảnh PNG
Một kiểu tệp lưu ảnh phổ biến, giữ hình rõ nét và có thể làm nền trong suốt - hay dùng cho logo, hình dán.
filephai (như 'phai màu')tệp tin
Một 'gói' dữ liệu có tên lưu trong máy - như một tờ giấy hay cuốn vở đã ghi chép.

Câu hỏi trắc nghiệm có đáp án

Mấy câu mẫu để bạn tự kiểm tra ngay. Trong ứng dụng, bài này có đủ 23 câu, chấm điểm tự động và giải thích từng câu sai.

Câu 1 · Nhận biết
Trong phần mềm đồ hoạ vector, muốn uốn một đoạn thẳng đã vẽ thành đường cong có độ vồng như ý, ta tác động vào cái gì?
  1. Tăng độ phân giải của bản vẽ lên cao hơn
  2. Đổi màu viền và độ dày nét của đối tượng
  3. Điểm neo và tay nắm điều khiển của đường
  4. Nhóm đối tượng đó lại với một hình khác
Đáp án: C - Hình dáng của một đường vector do các điểm neo (đường đi qua đâu) và tay nắm điều khiển (đường uốn theo dáng nào) quyết định, nên muốn uốn cong phải chỉnh đúng hai thứ đó. Độ phân giải chỉ liên quan tới ảnh điểm và tới lúc xuất tệp, không làm đường cong lên. Màu viền, độ dày nét chỉ đổi vẻ ngoài chứ không đổi hình dáng đường. Nhóm chỉ gom nhiều đối tượng lại để thao tác cùng lúc, hoàn toàn không nắn được nét vẽ.
Câu 2 · Nhận biết
Muốn tạo hình vành khăn (một hình tròn lớn bị khoét mất một lỗ tròn ở chính giữa) từ hai hình tròn chồng lên nhau, nên dùng phép ghép hình nào?
  1. Phép trừ
  2. Phép hợp
  3. Phép giao
  4. Phép nhóm
Đáp án: A - Phép trừ giữ lại hình gốc rồi khoét đi đúng phần bị hình kia đè lên, nên hình tròn lớn trừ hình tròn nhỏ ở giữa sẽ cho ra vành khăn. Phép hợp gộp cả hai thành một khối đặc, không có lỗ. Phép giao chỉ giữ phần chung, kết quả sẽ là đúng hình tròn nhỏ ở giữa chứ không phải vành khăn. Phép nhóm không thay đổi hình dáng, chỉ gom hai hình tròn lại để kéo chung.
Câu 3 · Thông hiểu
Em thiết kế tấm thiệp mời bằng một phông chữ thư pháp tự tải về máy mình, rồi gửi tệp cho tiệm in. Máy của tiệm không cài phông chữ đó. Cách xử lí đúng nhất trên bản vẽ vector trước khi gửi là gì?
  1. Tăng cỡ chữ lên thật lớn cho dễ nhìn
  2. Đổi toàn bộ màu chữ sang màu đen
  3. Đặt dòng chữ chạy theo một đường cong
  4. Chuyển đối tượng văn bản thành đường
Đáp án: D - Khi còn là văn bản, chữ phải mượn phông cài trong máy để vẽ ra, nên máy thiếu phông sẽ tự thay bằng phông khác và làm vỡ bố cục; chuyển văn bản thành đường biến mỗi chữ cái thành một hình có điểm neo nên hình dáng chữ được giữ nguyên ở mọi máy. Tăng cỡ chữ hay đổi màu chữ không liên quan gì tới việc máy kia có phông hay không. Đặt chữ chạy theo đường cong chỉ là một hiệu ứng bố cục, chữ vẫn là văn bản nên vẫn bị thay phông như cũ.
Câu Đúng/Sai (Phần II) · Thông hiểu
Cho biết mỗi phát biểu sau đúng hay sai:
  • a)Muốn nắn tự do hình dáng của một hình chữ nhật đã vẽ sẵn, trước hết cần chuyển nó thành đường để có thể chỉnh các điểm neo.Đúng
  • b)Phép giao giữ lại toàn bộ diện tích của cả hai đối tượng tham gia ghép hình, gộp chúng thành một khối duy nhất.Sai
  • c)Khoá một đối tượng đã hoàn chỉnh giúp tránh vô tình kéo lệch hoặc xoá nhầm nó khi đang thao tác với các đối tượng khác.Đúng
  • d)Sau khi đã xuất bản vẽ sang tệp JPG, vẫn có thể mở tệp JPG đó ra để chỉnh sửa lại từng đối tượng như trên tệp nguồn.Sai
Vì sao:
  • (a) Đúng - hình chữ nhật có sẵn luôn bị ràng buộc bốn góc vuông; chỉ khi chuyển thành đường, nó mới trở thành một đường khép kín có các điểm neo để kéo, bẻ tự do.
  • (b) Sai - giữ lại toàn bộ diện tích và gộp thành một khối là mô tả của phép hợp; phép giao ngược lại, chỉ giữ đúng phần diện tích chung của các đối tượng và bỏ hết phần riêng.
  • (c) Đúng - đối tượng bị khoá vẫn hiển thị bình thường nhưng không chọn, không kéo, không xoá được, đây chính là cách giữ cho phần đã ưng ý không bị xê dịch.
  • (d) Sai - JPG là tệp xuất bản dạng ảnh điểm, chỉ còn hình ảnh cuối cùng chứ không còn các đối tượng riêng biệt; muốn sửa từng đối tượng phải mở lại tệp nguồn vector đã lưu.

Học trọn bài này trong ứng dụng

Bài giảng đầy đủ, 23 câu luyện tập chấm tự động, thi thử đúng cấu trúc đề tốt nghiệp (24 trắc nghiệm + 4 Đúng/Sai), bài thực hành máy tự chấm và gia sư AI giải thích chỗ sai.

Mở bài 17 trong ứng dụng

Phần học miễn phí, không cần tạo tài khoản.