Tin Học KHMT
Ôn tập Tin học THPT › Tin học 11 - Khoa học máy tính › Bài 33
Tin học 11 - Khoa học máy tính

Bài 33. Nhóm nghề dịch vụ và quản trị trong lĩnh vực tin học

Bài học giới thiệu những nghề nghiệp giữ cho hệ thống tin học vận hành trơn tru mỗi ngày - quản trị mạng và hệ thống, quản trị cơ sở dữ liệu, hỗ trợ kĩ thuật, kiểm thử phần mềm, chuyên viên an toàn thông tin - cùng những kĩ năng cần có và con đường học tập để theo đuổi các nghề này.

Chủ đề E · Ứng dụng tin học & Thiết kế web - đọc khoảng 10 phút · 18 câu luyện tập trong ứng dụng

Tương ứng sách giáo khoa
  • Cánh DiềuTin học 11 (Khoa học máy tính) - Chủ đề G, Nghề quản trị cơ sở dữ liệutr. 84
  • Cánh DiềuTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Chủ đề G, Nghề quản trị cơ sở dữ liệutr. 84
  • Kết nối tri thứcTin học 11 (Khoa học máy tính) - Bài 16. Công việc quản trị cơ sở dữ liệutr. 77–80
  • Kết nối tri thứcTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Bài 16. Công việc quản trị cơ sở dữ liệutr. 77
Xem bảng đối chiếu cả bộ →

Bắt đầu bằng một hình dung

Hãy hình dung một đêm diễn lớn tại một nhà hát: ánh đèn sân khấu bật sáng, diễn viên bước ra, khán giả vỗ tay không ngớt. Nhưng phía sau tấm màn nhung, còn cả một đội ngũ khác mà khán giả gần như không bao giờ nhìn thấy: người phụ trách âm thanh liên tục căn chỉnh micro để giọng hát không bị rè; người phụ trách ánh sáng đổi màu đèn đúng từng nhịp nhạc; đội hậu đài lặng lẽ kéo phông, dời đạo cụ trong bóng tối; và cả người canh cửa an ninh, đảm bảo không có sự cố nào bên ngoài lọt vào giữa buổi diễn.

Khán giả chỉ chú ý đến diễn viên trên sân khấu, nhưng chỉ cần một trong những người phía sau lơ là - micro rè tiếng, đèn tắt giữa chừng, đạo cụ dời không kịp - cả buổi diễn có thể rối tung ngay lập tức, dù diễn viên có tài giỏi đến đâu.

Một hệ thống tin học - trang mạng bán hàng, ứng dụng ngân hàng, phần mềm quản lí của một công ty - cũng vận hành theo cách tương tự. Người lập trình viên viết ra phần mềm cũng giống như biên kịch và đạo diễn dàn dựng vở diễn; nhưng để vở diễn ấy chạy trơn tru mỗi ngày, không gián đoạn, không rò rỉ thông tin, không sập giữa chừng khi có quá đông người truy cập, cần cả một đội ngũ đứng phía sau - làm những nghề dịch vụquản trị trong lĩnh vực tin học. Bài học này giới thiệu những nghề thầm lặng nhưng không thể thiếu đó.

Nội dung bài học

  1. 1) Không chỉ có nghề lập trình viên
  2. 2) Điểm mặt các nghề dịch vụ và quản trị
  3. 3) Một ngày làm việc trông như thế nào
  4. 4) Kĩ năng cần có và con đường học tập

Tóm tắt lý thuyết cần nhớ

  • Bên cạnh lập trình viên, lĩnh vực tin học còn có nhóm nghề dịch vụ và quản trị - không viết phần mềm mới mà giữ cho hệ thống đã có tiếp tục chạy ổn định, an toàn.
  • Năm nghề tiêu biểu: quản trị mạng và hệ thống, quản trị cơ sở dữ liệu (DBA), hỗ trợ kĩ thuật (IT support), kiểm thử phần mềm (tester), và chuyên viên an toàn thông tin - mỗi nghề phụ trách một phần khác nhau của việc giữ hệ thống vận hành.
  • Kĩ năng cần có: cẩn thận, giao tiếp tốt, khả năng giải quyết sự cố, tự học cập nhật liên tục, và ngoại ngữ (đặc biệt tiếng Anh).
  • Con đường theo đuổi: học chương trình phù hợp ở trường nghề, cao đẳng hoặc đại học, lấy thêm chứng chỉ chuyên môn, và tích luỹ kinh nghiệm qua thực hành thực tế.

Thuật ngữ tiếng Anh trong bài

Tiếng AnhĐọc làNghĩa
DBMSđi-bi-em-éthệ quản trị cơ sở dữ liệu
Phần mềm giúp tạo, lưu và quản lí cơ sở dữ liệu - giống người thủ thư trông coi cả thư viện.
databaseĐÊI-tơ-bêicơ sở dữ liệu (CSDL)
Một kho chứa dữ liệu được sắp xếp gọn gàng để tìm và dùng lại dễ dàng - như thư viện xếp sách theo thứ tự.
SQLét-qui-eongôn ngữ truy vấn cơ sở dữ liệu
Ngôn ngữ đặc biệt dùng để hỏi và lấy thông tin từ những kho dữ liệu lớn - giống cách em hỏi thủ thư tìm đúng cuốn sách cần.
serverSƠ-vơmáy chủ
Máy tính lớn luôn bật, chứa dữ liệu cho máy khác xin về - như 'nhà kho chung' của Internet.

Câu hỏi trắc nghiệm có đáp án

Mấy câu mẫu để bạn tự kiểm tra ngay. Trong ứng dụng, bài này có đủ 18 câu, chấm điểm tự động và giải thích từng câu sai.

Câu 1 · Nhận biết
Công việc nào sau đây thuộc nhóm nghề dịch vụ và quản trị trong lĩnh vực tin học, chứ không phải công việc viết ra một phần mềm mới?
  1. Thiết kế giao diện cho một ứng dụng di động chuẩn bị ra mắt, chọn màu sắc và cách bố trí nút
  2. Viết mã nguồn cho một trò chơi điện tử mới, lập trình chuyển động và luật chơi cho nhân vật
  3. Quản trị mạng và hệ thống, giữ cho mạng máy tính của một công ty luôn hoạt động ổn định
  4. Phát triển một phần mềm quản lí bán hàng từ đầu theo yêu cầu riêng của một cửa hàng
Đáp án: C - Quản trị mạng và hệ thống thuộc nhóm nghề dịch vụ và quản trị, giữ cho hệ thống đã có hoạt động ổn định chứ không tạo ra phần mềm mới. Thiết kế giao diện, viết mã nguồn trò chơi hay phát triển phần mềm quản lí bán hàng đều là công việc tạo ra một sản phẩm phần mềm mới, thuộc nhóm phát triển phần mềm.
Câu 2 · Nhận biết
Nghề nào chuyên dò tìm lỗi trong một phần mềm trước khi phần mềm đó được phát hành đến người dùng?
  1. Quản trị cơ sở dữ liệu
  2. Hỗ trợ kĩ thuật (IT support)
  3. Quản trị mạng và hệ thống
  4. Kiểm thử phần mềm (tester)
Đáp án: D - Kiểm thử phần mềm (tester) là nghề chuyên thử phần mềm trong nhiều tình huống khác nhau để phát hiện lỗi trước khi phát hành. Quản trị cơ sở dữ liệu trông coi dữ liệu, hỗ trợ kĩ thuật xử lí sự cố cho người đang dùng phần mềm, còn quản trị mạng và hệ thống lo mạng máy tính và máy chủ - không phải công việc dò lỗi phần mềm.
Câu 3 · Thông hiểu
Một công ty phát hiện cơ sở dữ liệu khách hàng bị truy cập trái phép, có dấu hiệu rò rỉ thông tin. Nghề nào cần vào cuộc xử lí trước tiên?
  1. Chuyên viên an toàn thông tin
  2. Nhân viên hỗ trợ kĩ thuật
  3. Chuyên viên kiểm thử phần mềm
  4. Nhân viên kinh doanh phần mềm
Đáp án: A - Chuyên viên an toàn thông tin chuyên bảo vệ hệ thống và dữ liệu trước các cuộc tấn công mạng, truy cập trái phép hay rò rỉ thông tin, nên đây đúng là người cần vào cuộc trước tiên. Hỗ trợ kĩ thuật xử lí sự cố hằng ngày của người dùng, kiểm thử phần mềm lo dò lỗi trước khi phát hành, còn nhân viên kinh doanh không thuộc lĩnh vực kĩ thuật.
Câu Đúng/Sai (Phần II) · Thông hiểu
Cho biết mỗi phát biểu sau đúng hay sai:
  • a)Trong nhóm nghề dịch vụ và quản trị, chứng chỉ chuyên môn hầu như không có giá trị gì, chỉ bằng đại học mới được nhà tuyển dụng công nhận.Sai
  • b)Quản trị cơ sở dữ liệu (DBA) chịu trách nhiệm đảm bảo dữ liệu của một tổ chức luôn chính xác, an toàn và không bị mất khi có sự cố.Đúng
  • c)Người làm nghề dịch vụ và quản trị trong lĩnh vực tin học hầu như không cần tự học thêm sau khi ra trường, vì công nghệ trong ngành này ít khi thay đổi.Sai
  • d)Bên cạnh kiến thức kĩ thuật, khả năng giao tiếp và giải quyết sự cố cũng là những kĩ năng quan trọng đối với nhiều nghề trong nhóm này.Đúng
Vì sao:
  • (a) Sai vì chứng chỉ chuyên môn thường được nhiều nhà tuyển dụng trong nhóm nghề này coi trọng, đôi khi ngang bằng hoặc hơn cả bằng cấp.
  • (b) Đúng, đây chính là trách nhiệm chính của quản trị cơ sở dữ liệu.
  • (c) Sai vì công nghệ, phần mềm và các hình thức tấn công mạng thay đổi liên tục, đòi hỏi phải tự học và cập nhật thường xuyên.
  • (d) Đúng, đây là những kĩ năng đã nêu bên cạnh kiến thức kĩ thuật nền tảng.

Học trọn bài này trong ứng dụng

Bài giảng đầy đủ, 18 câu luyện tập chấm tự động, thi thử đúng cấu trúc đề tốt nghiệp (24 trắc nghiệm + 4 Đúng/Sai), bài thực hành máy tự chấm và gia sư AI giải thích chỗ sai.

Mở bài 33 trong ứng dụng

Phần học miễn phí, không cần tạo tài khoản.