Tin Học KHMT
Ôn tập Tin học THPT › Tin học 11 - Tin học ứng dụng › Bài 9
Tin học 11 - Tin học ứng dụng

Bài 9. Làm quen phần mềm chỉnh sửa ảnh: lớp và vùng chọn

Bài này giúp em mở một phần mềm chỉnh sửa ảnh lần đầu mà không bị choáng: hiểu ảnh số được tạo từ gì, làm quen giao diện, và nắm hai ý tưởng quan trọng nhất là lớp (layer) và vùng chọn (selection).

Chủ đề E · Ứng dụng tin học & Thiết kế web - đọc khoảng 12 phút · 19 câu luyện tập trong ứng dụng

Tương ứng sách giáo khoa
  • Cánh DiềuTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Chủ đề E(ICT) · Bài 1. Một số thao tác chỉnh sửa ảnh và hỗ trợ chỉnh sửa ảnh trong phần mềm GIMPtr. 89
  • Kết nối tri thứcTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Bài 25. Phần mềm chỉnh sửa ảnhtr. 116
Xem bảng đối chiếu cả bộ →

Bắt đầu bằng một hình dung

Lớp 11A của Minh chuẩn bị làm tấm áp phích mừng ngày Nhà giáo Việt Nam. Minh chụp được tấm ảnh cả lớp đứng trước cổng trường rất đẹp, nhưng bạn muốn thêm một dòng chữ chúc mừng ở phía trên và dán thêm một bông hoa nhỏ vào góc ảnh.

Minh mở một phần mềm chỉnh sửa ảnh trên máy tính của phòng tin học. Bạn định gõ chữ thẳng lên ảnh, rồi lỡ tay tô nhầm màu che mất khuôn mặt một người bạn. Khi muốn quay lại ảnh ban đầu thì đã quá muộn: chữ, hoa và ảnh gốc dính chặt vào nhau như vẽ bằng bút lông lên một tờ giấy.

Cô giáo đi qua, mỉm cười và bảo: 'Em thử hình dung mỗi thứ nằm trên một tấm kính trong suốt riêng, xếp chồng lên nhau. Chữ một tấm, bông hoa một tấm, ảnh gốc một tấm. Muốn sửa tấm nào chỉ động vào tấm đó thôi.' Ý tưởng nghe lạ mà hoá ra chính là cách mọi phần mềm chỉnh sửa ảnh làm việc.

Nội dung bài học

  1. 1) Ảnh số được tạo từ gì
  2. 2) Lớp là gì
  3. 3) Vùng chọn để giới hạn thao tác
  4. 4) Giao diện chung của phần mềm chỉnh sửa ảnh

Tóm tắt lý thuyết cần nhớ

  • Ảnh số là lưới các điểm ảnh (pixel); số điểm ảnh quyết định độ phân giải và độ nét
  • Lớp (layer) là tầng nội dung trong suốt xếp chồng; mỗi nội dung một lớp giúp sửa riêng từng phần
  • Làm việc trên lớp là chỉnh sửa không phá huỷ: ảnh gốc luôn được giữ nguyên, có thể ẩn/hiện, sắp xếp, xoá lớp
  • Vùng chọn (selection) giới hạn thao tác vào một phần ảnh; nhớ bỏ chọn sau khi làm xong

Thuật ngữ tiếng Anh trong bài

Tiếng AnhĐọc làNghĩa
pixelPÍCH-sồđiểm ảnh (pixel)
Một ô vuông màu rất nhỏ - ghép hàng ngàn ô như vậy lại thành một bức ảnh, giống ghép nhiều viên gạch màu thành tranh.
GIMPGHIM-pờphần mềm sửa ảnh miễn phí
Phần mềm miễn phí để chỉnh sửa ảnh: cắt ghép, đổi màu, xoá phông - giống Photoshop nhưng không mất tiền.
layerLÂY-ơlớp (trong phần mềm ảnh)
Là một tầng nội dung trong suốt xếp chồng lên ảnh: bạn vẽ, ghép hay sửa trên lớp riêng mà ảnh gốc nằm dưới vẫn nguyên vẹn.
selectionsi-LẾCH-sơnvùng chọn
Là phần ảnh bạn khoanh lại để mọi thao tác chỉ tác động vào đó, phần còn lại được bảo vệ.
resolutionre-zơ-LU-sơnđộ phân giải
Là số điểm ảnh của tấm ảnh, thường ghi dạng 1920 × 1080.
canvasKEN-vớtkhung ảnh (vùng làm việc)
Là vùng hình chữ nhật ở giữa cửa sổ, chính là tấm ảnh bạn đang sửa.

Câu hỏi trắc nghiệm có đáp án

Mấy câu mẫu để bạn tự kiểm tra ngay. Trong ứng dụng, bài này có đủ 19 câu, chấm điểm tự động và giải thích từng câu sai.

Câu 1 · Nhận biết
Trong một tấm ảnh số, đơn vị nhỏ nhất mang một màu và tạo nên toàn bộ hình được gọi là gì?
  1. Điểm ảnh (pixel)
  2. Lớp (layer)
  3. Vùng chọn (selection)
  4. Hộp công cụ
Đáp án: A - Ảnh số là lưới các điểm ảnh, mỗi điểm mang một màu nên đáp án đúng là điểm ảnh. Lớp là tầng nội dung xếp chồng, không phải đơn vị nhỏ nhất. Vùng chọn là phần ảnh được khoanh để giới hạn thao tác. Hộp công cụ là khu vực chứa các công cụ trên giao diện, không phải thành phần của ảnh.
Câu 2 · Nhận biết
Vì sao nên đặt dòng chữ và ảnh gốc trên hai lớp khác nhau thay vì gõ chữ trực tiếp lên ảnh?
  1. Để ảnh có độ phân giải cao hơn nhờ được thêm một lớp mới
  2. Để có thể sửa hoặc xoá dòng chữ mà không làm hỏng ảnh gốc
  3. Để tệp ảnh nhẹ hơn khi lưu vì chữ được tách riêng khỏi ảnh
  4. Để phần mềm chạy nhanh hơn khi mở tệp ảnh có nhiều lớp
Đáp án: B - Đặt mỗi nội dung trên một lớp riêng cho phép chỉnh sửa không phá huỷ: sửa hay xoá lớp chữ mà ảnh gốc ở lớp khác vẫn nguyên. Số lớp không làm thay đổi độ phân giải của ảnh. Thêm lớp thường khiến tệp nặng hơn chứ không nhẹ hơn. Việc tách lớp là để dễ chỉnh sửa, không nhằm tăng tốc phần mềm.
Câu 3 · Thông hiểu
Đang mở một ảnh có nhiều lớp, em muốn làm sáng riêng khuôn mặt các bạn mà không ảnh hưởng tới bầu trời. Cách làm đúng là gì?
  1. Tăng độ phân giải của cả ảnh cho nét rồi chỉnh sáng
  2. Ẩn tất cả các lớp khác rồi chỉnh độ sáng cho ảnh
  3. Tạo vùng chọn quanh khuôn mặt rồi mới chỉnh độ sáng
  4. Đổi tên lớp ảnh gốc cho dễ nhớ rồi chỉnh độ sáng
Đáp án: C - Vùng chọn giới hạn thao tác vào phần được khoanh, nên khoanh vùng quanh khuôn mặt rồi chỉnh sáng sẽ không đụng tới bầu trời. Tăng độ phân giải không liên quan tới việc khống chế phạm vi chỉnh sáng. Ẩn hết các lớp thì chẳng còn gì để chỉnh. Đổi tên lớp chỉ giúp quản lí, không giới hạn được vùng tác động của thao tác.
Câu Đúng/Sai (Phần II) · Thông hiểu
Cho biết mỗi phát biểu sau đúng hay sai:
  • a)Ảnh số là một lưới gồm nhiều điểm ảnh, mỗi điểm ảnh mang một màu.Đúng
  • b)Phóng to một tấm ảnh nhỏ quá mức có thể làm hình bị 'vỡ' thành các ô vuông màu.Đúng
  • c)Ảnh có càng ít điểm ảnh thì càng rõ nét và in được khổ càng lớn.Sai
  • d)Độ phân giải của ảnh được tính bằng số điểm ảnh theo chiều ngang nhân chiều dọc.Đúng
Vì sao:
  • (a) Đúng - ảnh số chính là lưới các điểm ảnh, mỗi điểm một màu.
  • (b) Đúng - phóng quá mức làm lộ từng ô điểm ảnh nên hình bị vỡ.
  • (c) Sai - ngược lại, càng nhiều điểm ảnh mới càng rõ nét và in được khổ lớn.
  • (d) Đúng - độ phân giải là số điểm ảnh ngang nhân dọc, ví dụ 1920 x 1080.

Thử ngay: minh hoạ từng bước

Bấm từng bước để tự xem cơ chế hoạt động, hoặc bấm “Tự chạy” cho nó tiến mỗi giây một lần. Đổi được dữ liệu đầu vào - không cần đăng nhập.

Học trọn bài này trong ứng dụng

Bài giảng đầy đủ, 19 câu luyện tập chấm tự động, thi thử đúng cấu trúc đề tốt nghiệp (24 trắc nghiệm + 4 Đúng/Sai), bài thực hành máy tự chấm và gia sư AI giải thích chỗ sai.

Mở bài 9 trong ứng dụng

Phần học miễn phí, không cần tạo tài khoản.