Tin Học KHMT
Ôn tập Tin học THPT › Tin học 11 - Tin học ứng dụng › Bài 10
Tin học 11 - Tin học ứng dụng

Bài 10. Tinh chỉnh màu sắc, độ sáng và tương phản

Một tấm ảnh chụp xong hiếm khi đẹp ngay: chỗ thì tối, chỗ lại cháy sáng, màu da nhìn tái hoặc ám vàng. Bài này giúp em dùng các công cụ chỉnh độ sáng, độ tương phản, độ bão hoà và biết đọc biểu đồ histogram để sửa ảnh cho tự nhiên mà không bị bệt.

Chủ đề E · Ứng dụng tin học & Thiết kế web - đọc khoảng 12 phút · 19 câu luyện tập trong ứng dụng

Tương ứng sách giáo khoa
  • Kết nối tri thứcTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Bài 26. Công cụ tinh chỉnh màu sắc và công cụ chọntr. 122
Xem bảng đối chiếu cả bộ →

Bắt đầu bằng một hình dung

Cuối buổi liên hoan chia tay lớp, Mai chụp được mấy chục tấm ảnh bằng điện thoại. Về nhà mở ra xem, bạn hơi thất vọng: tấm chụp trong hội trường thì tối om, khuôn mặt các bạn chìm hết vào bóng; tấm chụp ngoài sân lúc nắng gắt lại sáng loá, cái áo trắng trắng bệch không còn thấy nếp gấp.

Mai định xoá bớt, nhưng cô bạn ngồi cạnh bảo: "Đừng vội, mấy tấm này cứu được đấy. Kéo cho nó sáng lên một chút, tăng độ tương phản, chỉnh lại màu cho tươi là nhìn khác ngay." Mai tò mò: chỉ vài thao tác kéo thanh trượt mà một tấm ảnh tối thui lại có thể trở nên rõ ràng, sống động ư? Hoá ra sửa ảnh không phải lúc nào cũng cần vẽ vời gì cả - nhiều khi chỉ là chỉnh lại ánh sáng và màu cho đúng.

Nội dung bài học

  1. 1) Ba đại lượng cơ bản: sáng, tương phản, bão hoà
  2. 2) Cân bằng màu và chỉnh tông cho tự nhiên
  3. 3) Đọc biểu đồ histogram
  4. 4) Chỉnh có mức độ, tránh ảnh bệt và cháy sáng

Tóm tắt lý thuyết cần nhớ

  • Độ sáng làm cả ảnh sáng/tối đồng loạt; độ tương phản nới rộng chênh lệch sáng - tối; độ bão hoà quyết định màu rực hay nhạt.
  • Cân bằng màu khử ám vàng/ám xanh, đưa tông ảnh về tự nhiên; mẹo là chỉnh theo một vật vốn trắng hoặc xám trung tính.
  • Histogram là đồ thị phân bố sáng - tối: dồn trái là thiếu sáng, dồn phải là thừa sáng, cụm hẹp giữa là thiếu tương phản.
  • Chỉnh vừa đủ, tránh cháy sáng và ảnh bệt; nên làm trên bản sao và giữ lại ảnh gốc.

Thuật ngữ tiếng Anh trong bài

Tiếng AnhĐọc làNghĩa
RGBrờ-gờ-bờ (Đỏ-Lục-Lam)hệ màu RGB (Đỏ-Lục-Lam)
Cách pha màu bằng 3 ánh sáng Đỏ, Lục, Lam chiếu chồng lên nhau - giống 3 đèn pin màu trộn ra đủ màu trên màn hình.
brightnessBRAIT-nợtđộ sáng
Kéo thanh này lên thì mọi điểm ảnh sáng đều lên, kéo xuống thì tối đều.
contrastKON-trátđộ tương phản
Là mức chênh lệch giữa chỗ sáng và chỗ tối trong ảnh.
saturationsát-chơ-RÂY-sơnđộ bão hoà màu
Quyết định màu rực rỡ hay nhợt nhạt; kéo về 0 thì ảnh thành trắng đen.
histogramHÍT-tơ-grambiểu đồ phân bố sáng - tối
Là đồ thị đếm xem ảnh có bao nhiêu điểm tối, trung bình và sáng: bên trái là tối, bên phải là sáng.
white balanceOAI-tơ BE-lơn-xơcân bằng trắng (khử ám màu)
Là chỉnh lại tông màu cho ảnh hết bị ám vàng hay ám xanh do ánh sáng đèn.

Câu hỏi trắc nghiệm có đáp án

Mấy câu mẫu để bạn tự kiểm tra ngay. Trong ứng dụng, bài này có đủ 19 câu, chấm điểm tự động và giải thích từng câu sai.

Câu 1 · Nhận biết
Tấm ảnh chụp trong hội trường bị tối đều cả khung hình. Thao tác chỉnh phù hợp đầu tiên là gì?
  1. Tăng độ sáng
  2. Giảm độ bão hoà về 0
  3. Giảm độ tương phản
  4. Xoay ảnh
Đáp án: A - Ảnh tối đều nghĩa là thiếu ánh sáng chung, nên tăng độ sáng làm mọi điểm ảnh sáng lên. Giảm bão hoà về 0 chỉ biến ảnh thành đen trắng, không giải quyết độ tối. Giảm tương phản khiến ảnh càng xám đục. Xoay ảnh không liên quan gì đến độ sáng.
Câu 2 · Nhận biết
Trên biểu đồ histogram, trục ngang biểu diễn điều gì?
  1. Kích thước ảnh tính bằng pixel, từ nhỏ tới lớn
  2. Mức sáng, từ tối nhất bên trái đến sáng nhất bên phải
  3. Số lớp ảnh đang có trong tệp, xếp theo thứ tự
  4. Thời gian chụp của bức ảnh, tính từ sớm đến muộn
Đáp án: B - Trục ngang của histogram chạy từ tối nhất (trái) đến sáng nhất (phải), còn chiều cao cột cho biết số điểm ảnh ở mức sáng đó. Nó không biểu diễn kích thước pixel, số lớp ảnh hay thời gian chụp - đó là các thông tin khác của tệp ảnh.
Câu 3 · Thông hiểu
Ảnh chân dung chụp dưới đèn vàng trong nhà bị ám vàng, khuôn mặt trông không thật. Nên xử lí thế nào?
  1. Tăng độ bão hoà để màu trong ảnh trông tươi và rực rỡ hơn hẳn
  2. Dùng cân bằng màu, thêm chút tông xanh lam để trung hoà ám vàng
  3. Giảm độ sáng cho ảnh tối lại thì sắc vàng cũng sẽ nhạt bớt
  4. Tăng tương phản lên mức tối đa để khuôn mặt rõ nét và hết ám
Đáp án: B - Ám vàng được khử bằng cách thêm tông lạnh (xanh lam) qua công cụ cân bằng màu, đưa tông về tự nhiên. Tăng bão hoà chỉ làm màu vàng đậm thêm, càng ám. Giảm sáng không khử màu. Tăng tương phản tối đa dễ làm ảnh bệt và vẫn còn ám vàng.
Câu Đúng/Sai (Phần II) · Thông hiểu
Cho biết mỗi phát biểu sau đúng hay sai:
  • a)Tăng độ tương phản làm vùng sáng sáng hơn và vùng tối tối hơn.Đúng
  • b)Giảm độ bão hoà về 0 sẽ biến ảnh thành đen trắng.Đúng
  • c)Độ sáng chỉ tác động lên một vùng nhỏ do em chọn trước.Sai
  • d)Tăng độ bão hoà quá mức có thể làm màu da trông đỏ cam giả tạo.Đúng
Vì sao:
  • (a) Đúng - đó chính là bản chất của tương phản: nới rộng chênh lệch sáng - tối.
  • (b) Đúng - bão hoà bằng 0 nghĩa là không còn màu, ảnh thành đen trắng.
  • (c) Sai - độ sáng tác động lên toàn bộ ảnh, không phải một vùng chọn riêng.
  • (d) Đúng - đẩy bão hoà quá tay làm màu da rực lên thiếu tự nhiên.

Thử ngay: minh hoạ từng bước

Bấm từng bước để tự xem cơ chế hoạt động, hoặc bấm “Tự chạy” cho nó tiến mỗi giây một lần. Đổi được dữ liệu đầu vào - không cần đăng nhập.

Học trọn bài này trong ứng dụng

Bài giảng đầy đủ, 19 câu luyện tập chấm tự động, thi thử đúng cấu trúc đề tốt nghiệp (24 trắc nghiệm + 4 Đúng/Sai), bài thực hành máy tự chấm và gia sư AI giải thích chỗ sai.

Mở bài 10 trong ứng dụng

Phần học miễn phí, không cần tạo tài khoản.