Bài 9. Kho tài liệu trên đám mây: đồng bộ, phân quyền chia sẻ và cộng tác nhóm
Bài học đi sâu vào kĩ năng thực hành với một kho lưu trữ trực tuyến: sắp xếp tệp và thư mục, hiểu cơ chế đồng bộ giữa các thiết bị, chọn đúng mức quyền khi chia sẻ liên kết, và cùng nhiều người làm việc trên một tài liệu dùng chung mà không sợ mất dữ liệu.
- Cánh DiềuTin học 11 (Khoa học máy tính) - Chủ đề C · Bài 1. Lưu trữ trực tuyếntr. 28
- Cánh DiềuTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Chủ đề C · Bài 1. Lưu trữ trực tuyếntr. 28
- Kết nối tri thứcTin học 11 (Khoa học máy tính) - Bài 6. Lưu trữ và chia sẻ tệp tin trên Internettr. 32–35
- Kết nối tri thứcTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Bài 6. Lưu trữ và chia sẻ tệp tin trên Internettr. 32
Bắt đầu bằng một hình dung
Câu lạc bộ Đọc sách của lớp 11A3 nhận nhiệm vụ làm một bản tin giới thiệu sách cho buổi sinh hoạt dưới cờ. Năm bạn chia nhau mỗi người viết một phần, viết xong thì gửi vào nhóm chat của lớp. Nghe thì rất gọn gàng.
Đến tối Chủ nhật, nhóm chat đã có tới bảy tệp na ná nhau: bản tin mới, bản tin mới sửa, bản tin mới sửa lần cuối, bản tin nộp cô... Bạn nhóm trưởng ngồi ghép tay từng đoạn, ghép nhầm mất phần của một bạn, mà lúc phát hiện ra thì tệp gốc của bạn ấy đã trôi đâu đó giữa hàng trăm tin nhắn. Sáng hôm sau vào thư viện trường định sửa nốt, bạn nhóm trưởng mới nhớ ra bản mới nhất đang nằm trong chiếc USB để quên ở nhà.
Cô giáo chủ nhiệm nghe chuyện chỉ cười, rồi bày cho cả nhóm một cách khác hẳn. Thay vì mỗi người giữ một bản riêng rồi gửi qua gửi lại, cả nhóm chỉ giữ đúng một bản duy nhất, đặt trên mạng. Ai cũng mở được bản đó, từ máy tính phòng tin học, từ máy ở nhà hay từ điện thoại trên xe buýt. Bạn này gõ thêm một dòng thì bạn kia nhìn thấy ngay dòng đó xuất hiện trên màn hình của mình.
Cô còn dặn thêm hai điều: phải biết ai được phép sửa, ai chỉ được đọc; và nếu lỡ có ai xoá nhầm nguyên một phần thì vẫn có cách lấy lại. Bài học hôm nay sẽ nói đúng về những điều cô đã dặn.
Nội dung bài học
- 1) Kho tài liệu trên đám mây và những thao tác phải thạo
- 2) Đồng bộ - sửa ở một nơi, đổi ở mọi nơi
- 3) Chia sẻ bằng liên kết: ba mức quyền và hai phạm vi người nhận
- 4) Cộng tác nhiều người trên cùng một tài liệu
Tóm tắt lý thuyết cần nhớ
- Trên kho lưu trữ trực tuyến cần thạo sáu thao tác: tải lên, tải về, tạo và sắp xếp thư mục, di chuyển tệp và khôi phục từ thùng rác khi xoá nhầm.
- Đồng bộ là quá trình hai chiều giữa thiết bị và đám mây; mất mạng vẫn sửa được, thay đổi nằm ở trạng thái đang chờ đồng bộ và sẽ tự đẩy lên khi có mạng trở lại.
- Khi chia sẻ phải chọn đúng mức quyền - chỉ được xem, được nhận xét hay được chỉnh sửa - theo nguyên tắc cấp mức thấp nhất mà người đó vẫn làm được việc.
- Chia sẻ theo danh sách email an toàn hơn hẳn chia sẻ công khai cho bất kì ai có liên kết; khi cộng tác, dùng nhận xét để trao đổi và lịch sử phiên bản để khôi phục bản cũ.
Thuật ngữ tiếng Anh trong bài
| Tiếng Anh | Đọc là | Nghĩa |
|---|---|---|
| cloud | CLAO | đám mây (lưu trữ trực tuyến) Dữ liệu lưu trên Internet thay vì trong máy nhà, nên ở đâu có mạng em cũng lấy lại được - như gửi đồ vào kho thần kỳ trên mây. |
| file | phai (như 'phai màu') | tệp tin Một 'gói' dữ liệu có tên lưu trong máy - như một tờ giấy hay cuốn vở đã ghi chép. |
| Internet | IN-tơ-nét | mạng Internet toàn cầu Khi tất cả những mạng nhỏ trên khắp thế giới nối chung lại thành một mạng khổng lồ, bao trùm cả Trái Đất. |
| I-meo | thư điện tử Lá thư gửi qua Internet, viết xong bấm nút là tới nơi ngay, không cần dán tem như thư giấy. | |
| USB | u-ét-bê | chuẩn cổng cắm đa năng Kiểu cổng cắm đa năng nhất trên máy - chuột, bàn phím, USB nhớ, máy ảnh... |
Câu hỏi trắc nghiệm có đáp án
Mấy câu mẫu để bạn tự kiểm tra ngay. Trong ứng dụng, bài này có đủ 18 câu, chấm điểm tự động và giải thích từng câu sai.
- Soạn lại tệp mới từ đầu, vì tệp đã xoá thì không có cách nào lấy lại
- Mở thùng rác của dịch vụ lưu trữ và chọn khôi phục tệp về vị trí cũ
- Gỡ ứng dụng đồng bộ trên máy tính rồi cài đặt lại để hệ thống nạp lại dữ liệu
- Đổi mật khẩu tài khoản để dịch vụ tự động phục hồi các tệp vừa mất
- Được chỉnh sửa
- Chỉ được xem
- Được nhận xét
- Chuyển hẳn quyền chủ sở hữu tài liệu cho cô
- Thay đổi vẫn được lưu ngay trên máy và tự động tải lên đám mây khi có mạng trở lại
- Máy tính không cho mở tệp nữa vì không liên lạc được với máy chủ lưu trữ
- Thay đổi bị huỷ bỏ ngay khi em đóng tệp vì chưa kịp gửi lên máy chủ
- Bản trên đám mây vẫn được cập nhật bình thường vì đồng bộ không cần Internet
- a)Người được chia sẻ ở mức 'được nhận xét' có thể ghi ý kiến vào lề tài liệu nhưng không sửa được nội dung gốc.Đúng
- b)Sau khi đã cấp quyền chỉnh sửa cho một người, chủ sở hữu không còn cách nào thu hồi quyền đó nữa.Sai
- c)Thư mục đồng bộ hoạt động hai chiều: đổi tên một tệp trên điện thoại thì sau khi đồng bộ xong, tên tệp trên máy tính cũng đổi theo.Đúng
- d)Chia sẻ theo danh sách địa chỉ email và chia sẻ công khai cho bất kì ai có liên kết là hai cách hoàn toàn tương đương về mức độ an toàn.Sai
- (a) Đúng - mức được nhận xét cho phép đọc và chèn nhận xét vào lề, còn nội dung gốc thì được giữ nguyên, đây chính là mức phù hợp cho người góp ý.
- (b) Sai - chủ sở hữu luôn vào lại phần thiết lập chia sẻ để gỡ tên người đó khỏi danh sách, hoặc hạ mức quyền xuống thấp hơn; với liên kết công khai thì chuyển phạm vi về chế độ hạn chế là thu hồi được ngay.
- (c) Đúng - đồng bộ là quá trình hai chiều, thay đổi ở bất kì thiết bị nào cũng được đẩy lên máy chủ rồi kéo về các thiết bị còn lại đang đăng nhập cùng tài khoản.
- (d) Sai - chia sẻ theo email chỉ cho đúng những tài khoản được mời truy cập, còn chế độ công khai thì không kiểm tra danh tính, ai cầm được liên kết cũng vào được nên rủi ro lộ dữ liệu cao hơn hẳn.
Học trọn bài này trong ứng dụng
Bài giảng đầy đủ, 18 câu luyện tập chấm tự động, thi thử đúng cấu trúc đề tốt nghiệp (24 trắc nghiệm + 4 Đúng/Sai), bài thực hành máy tự chấm và gia sư AI giải thích chỗ sai.
Phần học miễn phí, không cần tạo tài khoản.
Bài liên quan - Tổ chức, lưu trữ & tìm kiếm thông tin
Cùng mạch kiến thức với bài này, học nối tiếp cho chắc phần lí thuyết.