Tin Học KHMT
Ôn tập Tin học THPT › Tin học 12 - Khoa học máy tính › Bài 6
Tin học 12 - Khoa học máy tính

Bài 6. Thiết kế một mạng LAN đơn giản

Một mạng LAN (mạng máy tính cục bộ) không tự nhiên mà có - nó cần được lên kế hoạch cẩn thận trước khi lắp đặt. Bài học này trình bày năm bước cơ bản để thiết kế một mạng LAN nhỏ, gọn và đủ dùng, áp dụng được cho một phòng máy tính hay một hộ gia đình.

Chủ đề B · Mạng máy tính, Internet & IoT - đọc khoảng 12 phút · 23 câu luyện tập trong ứng dụng

Tương ứng sách giáo khoa
  • Cánh DiềuTin học 12 (Khoa học máy tính) - Chủ đề B(CS) · Bài 3. Thiết kế mạng LANtr. 118
  • Cánh DiềuTin học 12 (Khoa học máy tính) - Chủ đề B(CS) · Bài 4. Thực hành về nhận diện thiết bị mạng và thiết kế mạng LANtr. 123
  • Chân trời sáng tạoTin học 12 (Khoa học máy tính) - Bài B6. Thiết kế mạng nội bộtr. 43
  • Chân trời sáng tạoTin học 12 (Khoa học máy tính) - Bài B7. Thực hành thiết kế mạng nội bộtr. 46
  • Kết nối tri thứcTin học 12 (Khoa học máy tính) - Bài 24. Sơ bộ về thiết kế mạngtr. 128–133
Xem bảng đối chiếu cả bộ →

Bắt đầu bằng một hình dung

Hãy tưởng tượng bạn chuẩn bị dọn vào một căn phòng làm việc mới, dự định kê hai chiếc máy tính bàn, một máy in, và muốn cả điện thoại cũng vào được mạng qua wifi. Nếu bạn đợi đến khi kê xong bàn ghế mới nghĩ đến chuyện đi dây mạng, rất có thể bạn sẽ phải đi dây nổi vòng vèo trên sàn nhà, hoặc phát hiện ra ổ cắm mạng đặt sai chỗ, cách xa bàn làm việc cả mấy mét. Ngược lại, nếu bạn phác thảo trước: bàn đặt ở đâu, máy nào cần nối dây, chỗ nào cần đặt ổ cắm mạng, thì việc lắp đặt sẽ gọn gàng và đủ dùng ngay từ đầu, không phải sửa đi sửa lại.

Thiết kế một mạng LAN (mạng cục bộ, chỉ hoạt động trong phạm vi nhỏ như một phòng, một nhà, một cơ quan) cũng theo đúng tinh thần đó: cần được tính toán trước, chứ không phải cắm đại dây rồi tính sau.

Nội dung bài học

  1. Các bước thiết kế một mạng LAN nhỏ
  2. Vẽ sơ đồ kết nối và cấu hình cơ bản

Tóm tắt lý thuyết cần nhớ

  • Thiết kế mạng LAN gồm năm bước: xác định nhu cầu, chọn thiết bị, vẽ sơ đồ kết nối, cấu hình cơ bản, rồi kiểm tra và bảo đảm an toàn.
  • Ba loại thiết bị cốt lõi: modem/router kết nối ra Internet và phân phối mạng nội bộ; switch dùng khi cần nhiều cổng dây hơn router có sẵn; access point (hoặc router có wifi) phát sóng không dây.
  • Cấu hình an toàn tối thiểu gồm: đặt SSID dễ nhận biết, đặt mật khẩu wifi đủ mạnh, đổi mật khẩu quản trị mặc định của router, và cập nhật firmware định kỳ.
  • Khi thiết kế, cần cân đối chi phí và nhu cầu thực tế: không mua thừa thiết bị đắt tiền cho nhu cầu nhỏ, nhưng cũng nên chừa dư một chút cổng hay dung lượng để dễ mở rộng về sau.

Thuật ngữ tiếng Anh trong bài

Tiếng AnhĐọc làNghĩa
workgroupuốc-grúpnhóm làm việc
Mạng đơn giản mà các máy bình đẳng, tự chia sẻ với nhau, không máy nào làm sếp.
domainđô-mênmiền
Mạng có một máy chủ làm sếp, quản lí tài khoản và cho phép ai được vào.
Etherneti-thơ-nétchuẩn mạng có dây
Cách nối các máy tính bằng dây cáp để chúng trao đổi với nhau.
Mb/smê-ga-bít trên giâymegabit mỗi giây (đo tốc độ)
Đơn vị đo tốc độ đường truyền, cho biết mỗi giây gửi được bao nhiêu triệu bit.

Câu hỏi trắc nghiệm có đáp án

Mấy câu mẫu để bạn tự kiểm tra ngay. Trong ứng dụng, bài này có đủ 23 câu, chấm điểm tự động và giải thích từng câu sai.

Câu 1 · Nhận biết
Thiết bị nào có vai trò nhận đường truyền Internet từ nhà cung cấp dịch vụ và phân phối mạng cho các thiết bị trong nhà, trong phòng?
  1. Máy in mạng, thiết bị được dùng chung trong nhà
  2. Router (thường tích hợp cùng modem)
  3. Switch, chỉ mở rộng thêm cổng cắm dây nội bộ
  4. Ổ cứng gắn ngoài, nơi chứa dữ liệu dùng chung
Đáp án: B - Router (nhiều khi tích hợp luôn chức năng modem) là thiết bị nhận đường truyền Internet rồi phân phối cho mạng nội bộ. Switch chỉ mở rộng thêm cổng dây trong nội bộ chứ không kết nối ra Internet; máy in mạng và ổ cứng ngoài chỉ là thiết bị sử dụng mạng, không phải thiết bị hạ tầng mạng.
Câu 2 · Nhận biết
Theo quy trình thiết kế mạng LAN đã học, bước đầu tiên cần thực hiện là gì?
  1. Đặt mật khẩu wifi trước, vì bảo mật phải là việc làm đầu tiên của mọi thiết kế
  2. Vẽ sơ đồ kết nối trước, vì có sơ đồ rồi mới biết cần bao nhiêu thiết bị
  3. Xác định nhu cầu sử dụng (số thiết bị, mục đích, có cần wifi không)
  4. Mua switch nhiều cổng nhất có thể, vì dư cổng thì sau này khỏi phải nâng cấp
Đáp án: C - Bước đầu tiên luôn là xác định nhu cầu: biết rõ có bao nhiêu thiết bị, dùng để làm gì, có cần không dây hay không - vì các bước sau (chọn thiết bị, vẽ sơ đồ, cấu hình) đều dựa trên câu trả lời này. Mua thiết bị nhiều cổng nhất có thể mà chưa rõ nhu cầu là lãng phí, đi ngược tinh thần cân đối chi phí.
Câu 3 · Thông hiểu
Một phòng có router chỉ có 4 cổng dây (LAN) sẵn có, nhưng cần nối dây cố định cho 10 máy tính bàn. Nên bổ sung thiết bị nào?
  1. Một switch có đủ số cổng cần thiết, nối vào router
  2. Một modem thứ hai nối song song với modem đang có
  3. Đổi toàn bộ 10 máy sang dùng wifi của router thay cho dây
  4. Không cần thêm gì, chia nhau dùng luân phiên 4 cổng sẵn có
Đáp án: A - Switch dùng đúng để mở rộng số cổng nối dây khi router có sẵn không đủ; nối switch vào router giúp chia đường mạng cho nhiều máy hơn. Thêm modem thứ hai không giải quyết được vấn đề thiếu cổng; chuyển hết sang wifi hoặc chia nhau 4 cổng có sẵn đều không đáp ứng được yêu cầu nối dây cố định cho 10 máy.
Câu Đúng/Sai (Phần II) · Thông hiểu
Cho biết mỗi phát biểu sau đúng hay sai:
  • a)Switch chỉ nên được thêm vào mạng khi số máy cần nối dây nhiều hơn số cổng LAN có sẵn trên router.Đúng
  • b)Sau khi lắp đặt xong phần cứng, không cần kiểm tra lại kết nối vì thiết bị mới mua chắc chắn hoạt động đúng.Sai
  • c)Đổi mật khẩu quản trị mặc định của router là một việc nên làm để tăng cường an toàn cho mạng.Đúng
  • d)Khi thiết kế mạng LAN, luôn nên mua thiết bị đắt tiền và nhiều tính năng nhất có thể, bất kể nhu cầu thực tế.Sai
Vì sao:
  • (a) Đúng - switch dùng để mở rộng số cổng dây khi router không đủ, không cần thêm nếu số máy đã vừa với router.
  • (b) Sai - bước cuối luôn cần kiểm tra kết nối thực tế (vào được Internet chưa, sóng wifi có yếu chỗ nào không) để kịp điều chỉnh.
  • (c) Đúng - mật khẩu quản trị mặc định thường in sẵn trên nhãn thiết bị, ai cũng tra được, nên cần đổi ngay.
  • (d) Sai - bài học nhấn mạnh cân đối chi phí và nhu cầu thực tế, không phải cứ mua thiết bị đắt và nhiều tính năng nhất.

Thử ngay: minh hoạ từng bước

Bấm từng bước để tự xem cơ chế hoạt động, hoặc bấm “Tự chạy” cho nó tiến mỗi giây một lần. Đổi được dữ liệu đầu vào - không cần đăng nhập.

Học trọn bài này trong ứng dụng

Bài giảng đầy đủ, 23 câu luyện tập chấm tự động, thi thử đúng cấu trúc đề tốt nghiệp (24 trắc nghiệm + 4 Đúng/Sai), bài thực hành máy tự chấm và gia sư AI giải thích chỗ sai.

Mở bài 6 trong ứng dụng

Phần học miễn phí, không cần tạo tài khoản.