Tin Học KHMT
Ôn tập Tin học THPT › Tin học 11 - Tin học ứng dụng › Bài 1
Tin học 11 - Tin học ứng dụng

Bài 1. Làm quen hệ quản trị cơ sở dữ liệu trên máy

Bạn đã biết cơ sở dữ liệu là gì. Giờ chúng ta mở một phần mềm hệ quản trị cơ sở dữ liệu ra và làm quen với màn hình làm việc thật của nó: các nút, các đối tượng và quy trình để bắt đầu tạo một CSDL cho riêng mình.

Chủ đề C · Tổ chức, lưu trữ & tìm kiếm thông tin - đọc khoảng 12 phút · 23 câu luyện tập trong ứng dụng

Tương ứng sách giáo khoa
  • Cánh DiềuTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Chủ đề F(ICT) · Bài 1. Làm quen với Microsoft Accesstr. 127
  • Kết nối tri thứcTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Bài 17. Quản trị cơ sở dữ liệu trên máy tínhtr. 81
Xem bảng đối chiếu cả bộ →

Bắt đầu bằng một hình dung

Lớp 11A5 nhận nhiệm vụ quản lí câu lạc bộ sách của trường. Lúc đầu, bạn thủ quỹ dùng một bảng tính để ghi tên thành viên, sách đang mượn và hạn trả. Được vài tuần thì mọi thứ rối tung: một bạn tên bị gõ hai kiểu khác nhau, có dòng ghi ngày trả vào ô ghi tên sách, và mỗi lần muốn tìm "ai đang mượn quá hạn" thì phải kéo chuột dò từng dòng.

Cô giáo gợi ý: thay vì một bảng tính lộn xộn, cả nhóm hãy thử một loại phần mềm khác, được sinh ra chính để quản lí dữ liệu có tổ chức. Khi mở phần mềm đó lên, các bạn thấy nó không chỉ có ô để gõ số như bảng tính, mà còn có những khu vực tên lạ: nơi để tạo bảng, nơi để làm màn hình nhập liệu, nơi để tìm kiếm và nơi để in ra danh sách đẹp đẽ.

Cả nhóm tò mò: mỗi khu vực đó dùng để làm gì, và bắt đầu từ đâu? Bài học này sẽ dẫn bạn đi một vòng làm quen với chính phần mềm đó.

Nội dung bài học

  1. 1) Hệ quản trị cơ sở dữ liệu nhìn từ màn hình làm việc
  2. 2) Bốn loại đối tượng chính và việc của từng loại
  3. 3) Tệp cơ sở dữ liệu khác gì một bảng tính?
  4. 4) Quy trình chung khi bắt đầu một CSDL

Tóm tắt lý thuyết cần nhớ

  • Hệ QTCSDL là phần mềm để tạo, nhập và khai thác cơ sở dữ liệu ngay trên máy.
  • Bốn đối tượng chính: bảng chứa dữ liệu, biểu mẫu để nhập, truy vấn để lọc tìm, báo cáo để in.
  • Chỉ có bảng chứa dữ liệu thật; các đối tượng khác chỉ là cách nhìn và làm việc với dữ liệu trong bảng.
  • Quy trình chung: tạo tệp CSDL rỗng trước, rồi tạo bảng, nhập dữ liệu, cuối cùng mới khai thác.

Thuật ngữ tiếng Anh trong bài

Tiếng AnhĐọc làNghĩa
DBMSđi-bi-em-éthệ quản trị cơ sở dữ liệu
Phần mềm giúp tạo, lưu và quản lí cơ sở dữ liệu - giống người thủ thư trông coi cả thư viện.
databaseĐÊI-tơ-bêicơ sở dữ liệu (CSDL)
Một kho chứa dữ liệu được sắp xếp gọn gàng để tìm và dùng lại dễ dàng - như thư viện xếp sách theo thứ tự.
tableTÂY-bồbảng (trong CSDL)
Nơi chứa dữ liệu theo hàng và cột - giống bảng điểm của lớp: mỗi hàng một bạn, mỗi cột một thông tin.
queryKUÊ-ritruy vấn
Câu hỏi gửi cho cơ sở dữ liệu để lấy đúng dữ liệu cần - như hỏi 'cho xem những bạn điểm trên 8'.
formphombiểu mẫu
Đối tượng hiển thị mỗi lần một bản ghi dưới dạng phiếu điền, giúp nhập liệu gọn gàng và đỡ nhầm dòng.
reportri-PỌTbáo cáo
Đối tượng trình bày dữ liệu theo bố cục đẹp để in ra hoặc xuất file, thường kèm nhóm và tổng cộng.

Câu hỏi trắc nghiệm có đáp án

Mấy câu mẫu để bạn tự kiểm tra ngay. Trong ứng dụng, bài này có đủ 23 câu, chấm điểm tự động và giải thích từng câu sai.

Câu 1 · Nhận biết
Trong một hệ quản trị cơ sở dữ liệu, đối tượng nào thật sự chứa dữ liệu?
  1. Bảng
  2. Biểu mẫu
  3. Truy vấn
  4. Báo cáo
Đáp án: A - Bảng là nơi lưu dữ liệu thật theo hàng và cột. Biểu mẫu chỉ là màn hình nhập/xem, truy vấn chỉ lọc tìm, báo cáo chỉ trình bày để in; ba loại này đều lấy dữ liệu từ bảng chứ không tự chứa.
Câu 2 · Nhận biết
Muốn tạo một màn hình để người dùng nhập từng bản ghi cho dễ nhìn, ít nhầm ô, ta dùng đối tượng nào?
  1. Truy vấn
  2. Báo cáo
  3. Biểu mẫu
  4. Bảng
Đáp án: C - Biểu mẫu (form) là màn hình nhập và xem từng bản ghi cho thân thiện. Truy vấn dùng để lọc tìm, báo cáo dùng để in, còn nhập thẳng vào bảng thì dễ nhầm ô vì bảng thường dày đặc.
Câu 3 · Thông hiểu
Vì sao một tệp cơ sở dữ liệu không giống một tệp bảng tính thông thường, dù cả hai đều có hàng và cột?
  1. Vì tệp CSDL không thể chứa số, chỉ chứa được chữ, nên mọi giá trị số đều phải nhập dưới dạng văn bản
  2. Vì tệp CSDL có thể chứa nhiều đối tượng (bảng, biểu mẫu, truy vấn, báo cáo) và mỗi cột bị ràng buộc kiểu dữ liệu
  3. Vì bảng tính có thể liên kết nhiều bảng với nhau, còn tệp CSDL chỉ chứa được đúng một bảng duy nhất
  4. Vì tệp CSDL không cần lưu vào thư mục nào trên máy, nó luôn nằm sẵn bên trong phần mềm quản trị
Đáp án: B - Tệp CSDL là một hệ thống gồm nhiều đối tượng và ràng buộc mỗi cột một kiểu dữ liệu cố định để giữ dữ liệu sạch. CSDL vẫn chứa số; chính CSDL (không phải bảng tính) mới liên kết nhiều bảng; và tệp CSDL vẫn phải lưu trên máy.
Câu Đúng/Sai (Phần II) · Thông hiểu
Cho biết mỗi phát biểu sau đúng hay sai:
  • a)Hệ QTCSDL là phần mềm cho phép tạo, nhập và khai thác cơ sở dữ liệu ngay trên máy.Đúng
  • b)Trong hệ QTCSDL, cả bảng, biểu mẫu và truy vấn đều là nơi lưu trữ dữ liệu riêng của mình.Sai
  • c)Báo cáo là đối tượng dùng để trình bày dữ liệu cho việc in ấn hoặc xuất file.Đúng
  • d)Biểu mẫu chủ yếu dùng để nhập và xem từng bản ghi một cách dễ nhìn.Đúng
Vì sao:
  • (a) Đúng - đó là chức năng cốt lõi của hệ QTCSDL.
  • (b) Sai - chỉ bảng chứa dữ liệu thật, biểu mẫu và truy vấn chỉ làm việc trên dữ liệu của bảng.
  • (c) Đúng - báo cáo phục vụ trình bày, in ấn.
  • (d) Đúng - biểu mẫu là màn hình nhập/xem thân thiện.

Thử ngay: minh hoạ từng bước

Bấm từng bước để tự xem cơ chế hoạt động, hoặc bấm “Tự chạy” cho nó tiến mỗi giây một lần. Đổi được dữ liệu đầu vào - không cần đăng nhập.

Học trọn bài này trong ứng dụng

Bài giảng đầy đủ, 23 câu luyện tập chấm tự động, thi thử đúng cấu trúc đề tốt nghiệp (24 trắc nghiệm + 4 Đúng/Sai), bài thực hành máy tự chấm và gia sư AI giải thích chỗ sai.

Mở bài 1 trong ứng dụng

Phần học miễn phí, không cần tạo tài khoản.