Tin Học KHMT
Ôn tập Tin học THPT › Tin học 11 - Tin học ứng dụng › Bài 2
Tin học 11 - Tin học ứng dụng

Bài 2. Thiết kế cấu trúc bảng: trường, kiểu dữ liệu và khoá chính

Trước khi gõ dữ liệu vào máy, ta phải thiết kế trước cái khung để chứa dữ liệu. Bài này hướng dẫn thao tác dựng cấu trúc một bảng: đặt tên trường, chọn kiểu dữ liệu phù hợp và chỉ định khoá chính ngay trong phần mềm.

Chủ đề C · Tổ chức, lưu trữ & tìm kiếm thông tin - đọc khoảng 12 phút · 23 câu luyện tập trong ứng dụng

Tương ứng sách giáo khoa
  • Cánh DiềuTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Chủ đề F(ICT) · Bài 2. Tạo bảng trong cơ sở dữ liệutr. 133
  • Kết nối tri thứcTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Bài 18. Thực hành xác định cấu trúc bảng và các trường khoátr. 86
Xem bảng đối chiếu cả bộ →

Bắt đầu bằng một hình dung

Lớp 11A5 tổ chức bán nước ép gây quỹ cho chuyến đi thực tế. Bạn Minh xung phong ghi chép, mở một quyển sổ và kẻ bảng để theo dõi mỗi lần bán: ai mua, mua loại gì, mấy ly, ngày nào, đã trả tiền hay chưa.

Được vài hôm thì quyển sổ rối tung. Có dòng Minh ghi ngày là "thứ ba", có dòng lại ghi "12/9", có dòng ghi số ly là "hai ly" thay vì "2". Đến lúc cộng tiền cả tuần, Minh không tài nào lọc ra được những lần chưa thu tiền, cũng chẳng biết dòng nào trùng với dòng nào.

Cô giáo gợi ý Minh chuyển sổ tay sang máy tính. Nhưng cô nhấn mạnh: đừng vội gõ dữ liệu, hãy dựng trước cái "khung" cho gọn gàng. Cái khung đó chính là việc thiết kế cấu trúc bảng mà chúng ta học hôm nay.

Nội dung bài học

  1. 1) Bảng là gì và vì sao phải thiết kế trước
  2. 2) Trường và kiểu dữ liệu
  3. 3) Khoá chính: định danh duy nhất mỗi bản ghi
  4. 4) Chế độ thiết kế và chế độ nhập dữ liệu

Tóm tắt lý thuyết cần nhớ

  • Bảng gồm các trường (cột) và bản ghi (hàng); phải thiết kế cấu trúc trước rồi mới nhập dữ liệu.
  • Mỗi trường có tên và một kiểu dữ liệu (văn bản, số, ngày/giờ, lôgic); chọn đúng kiểu để dữ liệu sạch và tính toán được.
  • Khoá chính là trường định danh duy nhất, không trống mỗi bản ghi; nên dùng trường mã riêng thay vì họ tên.
  • Chế độ thiết kế để dựng/sửa khung, chế độ nhập dữ liệu để điền bản ghi - hai cách nhìn cùng một bảng.

Thuật ngữ tiếng Anh trong bài

Tiếng AnhĐọc làNghĩa
tableTÂY-bồbảng (trong CSDL)
Nơi chứa dữ liệu theo hàng và cột - giống bảng điểm của lớp: mỗi hàng một bạn, mỗi cột một thông tin.
fieldphin(-đờ)trường (một cột)
Một cột trong bảng, cho biết một loại thông tin - như cột 'Họ tên' hay cột 'Điểm'.
recordRE-cợtbản ghi (một hàng)
Một hàng trong bảng, chứa đủ thông tin của một đối tượng - như dòng ghi tên, tuổi, lớp của một bạn.
primary keyPRAI-mơ-ri kikhoá chính
Cột dùng để phân biệt mỗi hàng, không ai trùng ai - như số báo danh riêng của mỗi học sinh.
data typeĐÂY-ta tai-pờkiểu dữ liệu
Quy định mỗi trường được chứa loại giá trị nào: văn bản, số, ngày/giờ hay lôgic.
design viewđi-DAI-nờ viuchế độ thiết kế
Cách nhìn cho phép dựng và sửa khung của bảng: khai báo tên trường, chọn kiểu dữ liệu, chỉ định khoá chính.

Câu hỏi trắc nghiệm có đáp án

Mấy câu mẫu để bạn tự kiểm tra ngay. Trong ứng dụng, bài này có đủ 23 câu, chấm điểm tự động và giải thích từng câu sai.

Câu 1 · Nhận biết
Trong một bảng của cơ sở dữ liệu, mỗi cột được gọi là gì?
  1. Một bản ghi
  2. Một trường
  3. Một khoá chính
  4. Một biểu mẫu
Đáp án: B - Mỗi cột là một trường (mô tả một loại thông tin). Bản ghi là một hàng, không phải cột. Khoá chính là một trường đặc biệt được chỉ định, không phải khái niệm chỉ mọi cột. Biểu mẫu là một đối tượng khác dùng để nhập/xem dữ liệu, không phải cột.
Câu 2 · Nhận biết
Để trường NgayBan có thể sắp xếp và lọc đúng theo trục thời gian, nên chọn kiểu dữ liệu nào?
  1. Kiểu văn bản
  2. Kiểu số
  3. Kiểu ngày/giờ
  4. Kiểu lôgic
Đáp án: C - Kiểu ngày/giờ giúp phần mềm hiểu giá trị là mốc thời gian nên sắp xếp và lọc chính xác. Kiểu văn bản sẽ sắp theo mặt chữ ("12/9" trước "2/9"), sai thứ tự thời gian. Kiểu số không biểu diễn được ngày tháng đầy đủ. Kiểu lôgic chỉ nhận đúng/sai nên không chứa được ngày.
Câu 3 · Thông hiểu
Vì sao không nên chọn trường HoTen làm khoá chính cho bảng theo dõi bán hàng?
  1. Vì họ tên là kiểu văn bản mà khoá chính bắt buộc phải là kiểu số
  2. Vì họ tên quá dài khiến phần mềm không lưu được
  3. Vì khoá chính chỉ được đặt sau khi đã nhập hết dữ liệu
  4. Vì hai người có thể trùng họ tên nên giá trị không chắc chắn duy nhất
Đáp án: D - Khoá chính phải duy nhất, nhưng hai người có thể trùng họ tên nên HoTen không bảo đảm điều đó. Khoá chính không bắt buộc phải là kiểu số. Độ dài họ tên không phải lí do kĩ thuật khiến không lưu được. Khoá chính được đặt khi thiết kế cấu trúc, trước khi nhập dữ liệu.
Câu Đúng/Sai (Phần II) · Thông hiểu
Cho biết mỗi phát biểu sau đúng hay sai:
  • a)Trong một bảng, mỗi bản ghi tương ứng với một hàng dữ liệu.Đúng
  • b)Mỗi trường nên gộp nhiều loại thông tin để tiết kiệm số cột.Sai
  • c)Kiểu dữ liệu của một trường quyết định loại giá trị mà trường đó được phép chứa.Đúng
  • d)Tên trường bắt buộc phải trùng với nội dung của bản ghi đầu tiên.Sai
Vì sao:
  • (a) Đúng - một hàng là một bản ghi.
  • (b) Sai - nguyên tắc là mỗi trường chỉ chứa một loại thông tin; gộp nhiều loại gây khó lọc, khó tìm.
  • (c) Đúng - kiểu dữ liệu xác định giá trị hợp lệ cho trường.
  • (d) Sai - tên trường mô tả loại thông tin của cột, độc lập với nội dung từng bản ghi.

Thử ngay: minh hoạ từng bước

Bấm từng bước để tự xem cơ chế hoạt động, hoặc bấm “Tự chạy” cho nó tiến mỗi giây một lần. Đổi được dữ liệu đầu vào - không cần đăng nhập.

Học trọn bài này trong ứng dụng

Bài giảng đầy đủ, 23 câu luyện tập chấm tự động, thi thử đúng cấu trúc đề tốt nghiệp (24 trắc nghiệm + 4 Đúng/Sai), bài thực hành máy tự chấm và gia sư AI giải thích chỗ sai.

Mở bài 2 trong ứng dụng

Phần học miễn phí, không cần tạo tài khoản.