Bài 8. Sao lưu và phục hồi dữ liệu
Một tệp cơ sở dữ liệu tốt đến đâu cũng có thể hỏng, mất hoặc bị xoá nhầm chỉ trong một giây. Bài này hướng dẫn em cách sao lưu định kỳ và phục hồi dữ liệu khi có sự cố, để công sức nhập liệu không tan biến.
- Cánh DiềuTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Chủ đề F(ICT) · Bài 8. Hoàn tất ứng dụngtr. 167
- Kết nối tri thứcTin học 11 (Tin học ứng dụng) - Bài 24. Thực hành sao lưu dữ liệutr. 113
Bắt đầu bằng một hình dung
Lớp em xây một cơ sở dữ liệu quản lí thư viện lớp: mấy trăm đầu sách, danh sách bạn mượn, ngày trả. Suốt hai tháng cả nhóm thay nhau nhập liệu, ai cũng tự hào vì tra cứu nhanh gọn.
Một chiều, bạn phụ trách máy vô tình chọn nhầm và xoá sạch bảng danh sách mượn, rồi bấm lưu luôn. Cả nhóm ngồi thừ ra: không có cách nào bấm hoàn tác được nữa vì máy đã tắt và mở lại. Bao nhiêu buổi nhập liệu coi như mất trắng.
May thay, tuần trước cô giáo bắt cả nhóm chép tệp cơ sở dữ liệu ra một thư mục riêng và một chiếc USB. Nhờ bản chép đó, các bạn khôi phục lại được gần hết dữ liệu chỉ trong vài phút. Từ hôm ấy, không ai dám coi thường việc giữ một bản dự phòng.
Nội dung bài học
- 1) Vì sao phải sao lưu định kỳ
- 2) Cách tạo một bản sao lưu
- 3) Phục hồi dữ liệu khi có sự cố
- 4) Nguyên tắc 3-2-1 cho người mới
Tóm tắt lý thuyết cần nhớ
- Sao lưu là tạo bản sao của tệp CSDL để dùng lại khi bản chính gặp sự cố; phải làm định kỳ vì sự cố không thể hoàn tác
- Tạo bản sao lưu bằng cách đóng tệp rồi chép ra vị trí khác, đặt tên theo ngày để biết bản nào mới
- Phục hồi là dùng bản sao lưu gần nhất còn tốt thay cho tệp hỏng; chỉ lấy lại dữ liệu tới thời điểm của bản sao đó
- Nguyên tắc 3-2-1: 3 bản dữ liệu, 2 loại phương tiện, 1 bản để ở nơi khác
Thuật ngữ tiếng Anh trong bài
| Tiếng Anh | Đọc là | Nghĩa |
|---|---|---|
| database | ĐÊI-tơ-bêi | cơ sở dữ liệu (CSDL) Một kho chứa dữ liệu được sắp xếp gọn gàng để tìm và dùng lại dễ dàng - như thư viện xếp sách theo thứ tự. |
| file | phai (như 'phai màu') | tệp tin Một 'gói' dữ liệu có tên lưu trong máy - như một tờ giấy hay cuốn vở đã ghi chép. |
| cloud | CLAO | đám mây (lưu trữ trực tuyến) Dữ liệu lưu trên Internet thay vì trong máy nhà, nên ở đâu có mạng em cũng lấy lại được - như gửi đồ vào kho thần kỳ trên mây. |
| backup | BÉC-áp | sao lưu Là tạo thêm một bản sao dữ liệu và cất ở nơi khác (ổ ngoài, đám mây) để phòng khi máy hỏng hoặc lỡ tay xoá. |
| restore | ri-XTO | phục hồi dữ liệu Là lấy bản sao lưu gần nhất còn tốt để thay cho tệp bị hỏng. |
Câu hỏi trắc nghiệm có đáp án
Mấy câu mẫu để bạn tự kiểm tra ngay. Trong ứng dụng, bài này có đủ 22 câu, chấm điểm tự động và giải thích từng câu sai.
- Xoá bớt các bản ghi cũ cho tệp nhẹ đi, nhờ vậy dữ liệu còn lại an toàn hơn
- Tạo thêm bản sao của tệp và cất ở nơi an toàn để dùng lại khi có sự cố
- Sắp xếp lại các bảng cho gọn gàng để tìm dữ liệu nhanh và ít nhầm lẫn hơn
- Đổi mật khẩu mở tệp cơ sở dữ liệu để người khác không xem hay xoá được dữ liệu
thuvien_2026-07-24.db?- Để tệp chạy nhanh hơn, vì tên có ngày giúp máy đọc tệp nhanh hơn
- Để phần mềm tự động mở đúng tệp đó mỗi khi khởi động lại máy
- Để dễ biết bản nào mới, bản nào cũ và chọn đúng bản khi cần phục hồi
- Để bản sao không bao giờ bị hỏng, vì tên có ngày sẽ khoá tệp lại
- Vì khi đang mở, một phần dữ liệu còn trong bộ nhớ chưa ghi hết xuống ổ, chép lúc đó dễ được bản dở dang
- Vì phần mềm không cho phép chép tệp bao giờ, phải xuất ra định dạng khác rồi mới chép đi được
- Vì đóng tệp sẽ tự động tạo sẵn một bản sao lưu, em không cần chép tay ra nơi khác nữa
- Vì tệp đang mở luôn có dung lượng lớn gấp đôi do phần mềm nhân bản dữ liệu lên bộ nhớ
- a)Sao lưu cần được thực hiện định kỳ, đều đặn chứ không đợi đến khi mất dữ liệu mới làm.Đúng
- b)Khi tệp gốc đã hỏng, luôn có nút hoàn tác để lấy lại dữ liệu mà không cần bản sao lưu.Sai
- c)Bản sao lưu nên được cất ở nơi an toàn, tách khỏi bản chính.Đúng
- d)Chỉ cần sao lưu một lần duy nhất là đủ dùng cho mãi về sau.Sai
- (a) Đúng - sự cố đến bất ngờ nên phải sao lưu đều đặn từ trước.
- (b) Sai - khi tệp gốc hỏng thường không thể hoàn tác, chỉ bản sao lưu mới cứu được.
- (c) Đúng - cất tách khỏi bản chính để một sự cố không cuốn đi cả hai.
- (d) Sai - dữ liệu thay đổi liên tục nên phải sao lưu nhiều lần.
Thử ngay: minh hoạ từng bước
Bấm từng bước để tự xem cơ chế hoạt động, hoặc bấm “Tự chạy” cho nó tiến mỗi giây một lần. Đổi được dữ liệu đầu vào - không cần đăng nhập.
Học trọn bài này trong ứng dụng
Bài giảng đầy đủ, 22 câu luyện tập chấm tự động, thi thử đúng cấu trúc đề tốt nghiệp (24 trắc nghiệm + 4 Đúng/Sai), bài thực hành máy tự chấm và gia sư AI giải thích chỗ sai.
Phần học miễn phí, không cần tạo tài khoản.
Bài liên quan - Tổ chức, lưu trữ & tìm kiếm thông tin
Cùng mạch kiến thức với bài này, học nối tiếp cho chắc phần lí thuyết.